Eskişehir'de yaşayanlar öğle saatlerinde geçen "dı dı dıın dın Dın dın dı Dın da dada dıdı dın Dın da da Dan Kalabak Su" jingleını yakından tanırlar, bu uzaktan gelen Kalabak Su'yun sesisdir. Kalabaksu Eskişehir'in hem lezzeti hem de hayat kaynağıdır. Tadı da güzel bir sudur.
Eskişehir'in suyu Kalabak Suyu
Kalabaksuyun Tarihi
Eskişehir halkı, yirminci asrın başlarına kadar sıcak termal suyunu testilerde soğutarak içmeye çalışırken 1900 yılında Asarcıklı Ali Efendi tarafından şehre 15 km. uzaklıktaki Sarısungur Suyu, Odunpazarı semtine pişmiş toprak künklerle getirilmiş, kapalı dağıtım yerlerinden, dirhem hesabıyla evlere ve mahalle çeşmelerine dağıtılmıştır. Ancak bu su aşağı mahallelere kadar götürülememiştir.
1930'lu yıllara kadar nüfusu 15 bini geçmeyen şehrin içme suyu ihtiyacı bu şekilde karşılanmıştır. Cumhuriyetin ilanından sonra, Eskişehir'den sık sık geçen Mustafa Kemal Atatürk yine bir seyahatinde, aşağı mahallede bulunan tren garında mola verir. İşte bu mola, Eskişehir'in içme suyu ihtiyacında yeni bir dönemin başlamasına sebep olur. Bir bardak su isteyen Atatürk'e testide soğutulmuş termal suyu sunulur. Değişik bir tadı olan su, Atatürk'ün hoşuna gitmez, Eskişehir'in içme suyu ile ilgili bilgi ister. En kısa süre de içme suyu ihtiyacının karşılanması için orada bulunan dönemin Belediye Başkanı Kâmil Kaplanlı'dan (Kara Kâmil lakaplı) sorunun halledilmesini ister.
Atatürk'ün Talimatı :
1930'lu yıllara kadar nüfusu 15 bini geçmeyen şehrin içme suyu ihtiyacı bu şekilde karşılanmıştır. Cumhuriyetin ilanından sonra, Eskişehir'den sık sık geçen Mustafa Kemal Atatürk yine bir seyahatinde, aşağı mahallede bulunan tren garında mola verir. İşte bu mola, Eskişehir'in içme suyu ihtiyacında yeni bir dönemin başlamasına sebep olur. Bir bardak su isteyen Atatürk'e testide soğutulmuş termal suyu sunulur. Değişik bir tadı olan su, Atatürk'ün hoşuna gitmez, Eskişehir'in içme suyu ile ilgili bilgi ister. En kısa süre de içme suyu ihtiyacının karşılanması için orada bulunan dönemin Belediye Başkanı Kâmil Kaplanlı'dan (Kara Kâmil lakaplı) sorunun halledilmesini ister.
El ile kazılan 45 kilometre :
Bunun üzerine Kâmil Kaplanlı kaynak arayışına girer. Türkmen Dağının kuzey yamacında Kalabak Köyü yakınlarındaki kaynaklardan Kalabak Suyu olarak bildiğimiz memba suyu bulunur. Şehre giren tahıl ürünleri, kesim hayvanları üzerinden alınan rüsum ile şehrin zenginlerinden toplanan bağışlarla İsale hattı ve deponun finansmanı sağlanır. Hattın geçtiği bölgede yaşayan köy halkı ile birlikte çalışılır, kazılar elle yapılır, tamamen insan gücüyle orman geçilir, 45 kilometreye yakın bir hat inşa edilir. Uzun bir çaba ve zorlu bir çalışma sonucu 1936 yılında Kalabak Suyu 10 cm. çapında pik döküm borularla Eskişehir'e ulaştırılır. Bademlik'te de 500 tonluk Kalabak Suyu deposu yapılır. Muhtelif bölgelere halkın içme suyu temini için çeşmeler konulur. 1970'li yıllarda Bademlik deposundan çekilen bir hatla Akarbaşı semtinde basit bir dağıtım istasyonu da kurulur.
Kalabak suyu güncel teknoloji ve makineler ile üretiliyor
Su Kaynağı ve Kaptajlar
Kalabak suyunun tüketiciye daha sağlıklı ulaşabilmesi için çalışmaların kaynak noktasından başlatılması gerekliliği düşünülerek, KAPTAJLARIN ıslahına gidilmiştir. Daha önceleri kaptajlara giriş çıkışlar sırasında ve doğadan gelen (sel suyu, kar suyu gibi) nedenlerden dolayı kirlilik bulaşma olasılığı yüksek olmaktaydı. Bu nedenle Kalabak suyunun kaynak noktasındaki gözleri tek tek ana kaynama noktası bulununcaya kadar açılarak çevresel etkilerden arındırılmıştır. Tüm hijyen koşulları Türkiye'de başka örneği olmayan titiz bir çalışma ile uygulanmıştır (2002-2003).
Kaptajlarımız bir laboratuar kadar temiz, sağlık koşullarına uygun hale getirilmiştir. Tüm donanım 316 kalite paslanmaz çelik ve fayans ile yapılmıştır. Fayans araları için özel antibakteriyel derz kullanılmıştır.Kaptaj alanı koruma altına alınarak, halkın sağlıklı su içebilmesi sağlanmıştır. 1500 rakımlı Türkmen dağında mevcut kaptajların isimleri Kaplanlı ve Suçıktı'dır.
Telefon ile sipariş
Kalabak suyunu telefon ile sipariş edip dev bidonlarla evinize söyleyebiliriz. |